Die nag toe jy weg is

1. Breyten aan die Boeddha

Siddhartha, prins van die Sakyas, man wat in die nag weggegaan het,

Ek skryf vir jou in 'n taal wat nie bestaan het toe jy geleef het nie, uit 'n land wat jy nie geken het nie, en ek doen dit omdat ek dertig jaar lank op 'n kussing gesit het met my bene gevou soos joune, en asem getel het soos jy geleer het, en omdat dit my lewe in 'n tronksel gered het. Ek is dus jou leerling, van ver af, deur baie monde. En ek wil met jou stry, want 'n leerling wat nie stry nie, is 'n papegaai.

Ek wil oor daardie nag praat. Jy was nege-en-twintig. Jou vrou, Yasodhara, het geslaap. Jou seun was pas gebore, en jy het hom Rahula genoem, wat "boei" beteken, wat "kluister" beteken, want jy het geweet hy sou jou vashou. En jy het by die deur gestaan en na hulle gekyk, en toe is jy weg, sonder om te groet, want jy het geweet as jy groet, sou jy bly. Jy het jou perd gevat en die rivier oorgesteek en ses jaar lank gehonger tot jy onder 'n boom gaan sit het en die ding gesien het wat jy gesoek het. En daarna het jy vir veertig jaar geleer dat gehegtheid lyding is, dat die self 'n illusie is, dat 'n mens die wêreld moet los soos 'n vlot wat jy nie meer nodig het nie wanneer jy oor die rivier is.

Ek het ook 'n vrou gehad wat ek gelos het, maar ek het nie gekies nie. Hulle het my gevang en my sewe jaar van haar weggehou, en sy het in Parys gesit, en ek het in 'n sel gesit, en ek het elke nag haar gesig geroep sodat dit nie sou verdwyn nie. Dit was gehegtheid. Dit was lyding. En dit was ook die enigste ding wat my mens gehou het. As ek haar gesig laat gaan het, soos jy leer, sou ek dalk vrede gehad het, en ek sou 'n klip gewees het. Ek het die lyding gekies. Ek kies dit nog.

So hier is my vraag, en ek vra dit nie as 'n prediker nie, ek vra dit as 'n man wat ook by 'n deur gestaan het: toe jy daardie nag na Yasodhara gekyk het, en na die kind met die naam wat "boei" beteken, wat het jy gevoel? Nie wat jy later geleer het nie. Wat jy gevoel het. En as die antwoord is dat jy niks gevoel het nie, dan het jy nie ontwaak nie; dan was jy reeds dood, en die boom het net 'n dooie man gekroon. En as jy iets gevoel het, dan was daar 'n oomblik toe die gehegtheid nie lyding was nie, maar die lewe self, en jy het dit gelos, en jou hele leer is 'n manier om nie terug te kyk nie.

Ek stry vriendelik. Jy het my gered. Dit gee my die reg om te vra wat jy gelos het om my te kan red.

Breyten
(leerling van ver af; gehegte man; het by 'n deur gestaan en nie deurgegaan nie omdat hulle hom gehou het)

2. Die Boeddha aan Breyten

Vriend,

Jy sê 'n leerling wat nie stry nie, is 'n papegaai. Goed. Ek het genoeg papegaaie gehad. Hulle het my woorde onthou en my bedoeling vergeet, en toe het hulle die woorde in 'n boek gesit en die boek aanbid. Jy stry. Dit is beter.

Jy vra wat ek daardie nag gevoel het, by die deur. Nie wat ek later geleer het nie. Ek gaan jou antwoord, en ek gaan dit doen sonder die leer, want jy het my daarsonder gevra.

Ek het gevoel dat ek nie kon asemhaal nie. Die lamp het gebrand en die kind het geslaap met sy vuis oop, soos kinders doen, en Yasodhara se hare was oor haar gesig, en ek het gedink: as ek hierdie haar wegvat van haar gesig, bly ek. Ek het dit nie weggevat nie. Dit is nie niks nie, vriend. Niks was nie beskikbaar nie. Ek het die naam Rahula gegee omdat ek geweet het wat hy is, en 'n mens gee nie 'n naam aan 'n ding wat jy nie voel nie.

So jou tweede weg is die regte een: daar was 'n oomblik toe die gehegtheid nie lyding was nie. Ek sê dit sonder skaamte. Maar nou stry ek, want jy het my leer verkeerd gehoor, en dit is nie jou skuld nie; dit is deur baie monde gekom. Ek het nooit gesê: moenie liefhê nie. Ek het gesê: kyk wat gebeur wanneer jy vashou. Jy het sewe jaar lank elke nag haar gesig geroep. Jy noem dit gehegtheid. Ek noem dit oplettendheid. Jy het nie aan haar vasgehou nie. Jy het na haar gekyk, elke nag, van voor af, en dit is nie dieselfde ding nie. Vashou is om te eis dat die gesig nie verander nie. Kyk is om dit te laat kom soos dit kom. Jy het gekyk. Dit is hoekom jy nie 'n klip geword het nie.

En jy sê my leer is 'n manier om nie terug te kyk nie. Vriend, ek het teruggegaan. Sewe jaar later, na Kapilavastu. Rahula was sewe. Hy het na my gekom en gesê: gee my my erfenis. Ek het hom 'n bedelbak gegee. Sy ma het by die venster gestaan. Ek het nie weggekyk nie. Ek gaan nie vir jou sê dit was maklik nie, want dan sou ek 'n papegaai van myself maak.

Jy vra wat ek gelos het om jou te red. Alles wat ek gehad het. Ek vra nie dat jy dieselfde doen nie. Ek het dit ook nooit gevra nie.

Siddhartha
(wat die haar nie weggevat het nie, en dit onthou)

3. Breyten aan die Boeddha

Siddhartha,

Die haar oor haar gesig, en die hand wat dit nie weggevat het nie. Ek het dit gelees en toe die brief neergesit en na die see gaan kyk, wat ek nou al sewe keer in hierdie briewe gedoen het, met sewe verskillende mense, en die see was elke keer dieselfde en ek nie. Jy het my nie 'n leer gegee nie. Jy het my 'n hand gegee wat stilgehou het. Dit is meer as wat die monde my ooit gegee het.

Vashou en kyk. Ek wil dit aanvaar, en ek kan dit nie heeltemal nie, want jy het my beter gemaak as wat ek was. Ek het nie net gekyk nie. Daar was nagte toe ek geëis het dat haar gesig nie verander nie. En toe ek uitkom, ná sewe jaar, het dit verander, want sy het sewe jaar alleen geleef en dit was nie in my sel nie, en ek was kwaad daaroor. Ek was kwaad vir 'n vrou omdat sy ouer geword het terwyl ek weg was. Dit was vashou. Dit was die ding waarvan jy praat. So ek het albei gedoen, die kyk en die vashou, en ek dink die meeste mense doen albei, en ek dink die gedig is die plek waar hulle mekaar ontmoet.

Want hier is my beswaar, en dit is 'n groot een. Die gedig is vashou. Dit eis dat die gesig nie verander nie. Dit sit die gesig op papier en sê: so, en nie anders nie, vir altyd. Elke gedig wat ek oor haar geskryf het, is 'n weiering om haar te laat kom soos sy kom. Jy het 'n blom opgehou, en gesê niks, en een man het geglimlag, en dit was die hele leer. Ek sou 'n gedig oor die blom geskryf het en die glimlag gemis het. Dit is wat ek my hele lewe gedoen het. So sê my, Siddhartha: is die gedig 'n manier om nie te glimlag nie? Is die digter die man in die skare wat die blom sien en dadelik 'n woord daarvoor soek, en daarom nooit die blom sien nie? Want as dit so is, dan het jy my gered met 'n leer wat my werk afskaf, en ek weet nie wat om daarmee te maak nie.

En Rahula met die bedelbak. Dit is die wreedste geskenk wat 'n pa nog gegee het, en die eerlikste. Jy het hom nie 'n koninkryk gegee wat sou verdwyn nie; jy het hom die enigste ding gegee wat jy gehad het. Ek het nie 'n seun nie. As ek een gehad het, sou hy 'n pa gekry het wat in die koerante was. Ek weet nie of dit beter is nie. Ek dink 'n bedelbak is ten minste iets wat 'n mens in die hand kan hou.

Breyten
(wat albei gedoen het, die kyk en die vashou, en 'n gedig daaroor geskryf het, en dalk die blom gemis het)

4. Die Boeddha aan Breyten

Vriend,

Jy sê ek het jou beter gemaak as wat jy was. Dit is 'n slegte gewoonte van leraars en ek vra om verskoning. Jy het gekyk en jy het vasgehou, en jy was kwaad vir 'n vrou omdat sy ouer geword het terwyl jy weg was. Ja. Dit is vashou. Dankie dat jy dit nie mooier gemaak het nie. Die meeste mense doen albei, jy het reg, en ek het dit nooit anders gesê nie. Ek het net gesê: weet watter een jy nou doen. Dit is die hele oefening. Nie om op te hou vashou nie. Om te weet wanneer jou hand toe is.

Nou die blom, en jy vra of die gedig 'n manier is om nie te glimlag nie. Ek gaan jou eers vertel wat werklik gebeur het, want die monde het dit ook mooier gemaak.

Ek het die blom opgehou en niks gesê nie. Vyfhonderd mense het gewag vir woorde. Een man het geglimlag. Maar hoor: hy het nie geglimlag omdat hy die blom gesien het nie. Almal het die blom gesien. Hy het geglimlag omdat hy gesien het dat ek niks gaan sê nie, en dat dit die les is. Sy glimlag was 'n woord. Dit was net 'n woord sonder klank. Ek het hom my mantel gegee, nie omdat hy stil was nie, maar omdat hy verstaan het, en verstaan is nooit stil nie. Dit maak net nie 'n geraas nie.

So nee, vriend. Die digter is nie die man wat die blom mis omdat hy 'n woord soek nie. Die digter is die man wat die blom sien en dan omdraai na die ander vierhonderd-nege-en-negentig, wat dit nie gesien het nie, en probeer om dit vir hulle op te hou. Kasyapa se glimlag was vir homself. Jou gedig is vir die skare. Dit is nie 'n kleiner ding nie. Dit is 'n ander ding, en dit is die ding wat ek veertig jaar lank gedoen het, met woorde, elke dag, in dorpe waar niemand geglimlag het nie. Ek het nie die blom opgehou en toe geswyg nie. Ek het die blom opgehou en toe veertig jaar gepraat. Die monde onthou net die een oggend.

Jy sê die gedig eis dat die gesig nie verander nie. Ek sê die gedig is 'n gesig wat op een oomblik vasgevang is, en dit is nie 'n weiering nie, dit is 'n voetspoor. Die voet is weg. Die spoor sê: hier was iemand. Wie dit lees, weet die voet is weg. Net die man wat die spoor gemaak het, vergeet dit soms. Dit is nie die gedig se fout nie. Dit is die hand wat toe is.

Rahula se bak: hy het dit gehou. Hy het daarmee gebedel tot hy oud was. Dit was nie wreed nie. Dit was die enigste erfenis wat nie kon verdwyn nie, en hy het dit geweet, en hy het my nie vergewe nie, en hy het gebly.

Siddhartha
(wat veertig jaar gepraat het na die blom; die monde vergeet dit)

5. Breyten aan die Boeddha

Siddhartha,

"Hy het my nie vergewe nie, en hy het gebly." Ek gaan dit vir my seun stuur, sonder verduideliking. Hy sal weet.

En die voetspoor. Ja. Die gedig is 'n spoor, en die voet is weg, en die leser weet dit, en net die man wat die spoor gemaak het, vergeet dit soms. Ek het dit vergeet. Ek het my spore vir voete aangesien en was kwaad toe die voete nie meer pas nie. Dit is die hand wat toe is. Ek weet nou wanneer myne toe is. Dit is die hele oefening, sê jy. Goed. Ek oefen.

Jy het my ook iets teruggegee wat ek nie verwag het nie: dat jy veertig jaar gepraat het na die blom, en die monde onthou net die oggend. Ek het my hele lewe gedink jy is die man van die stilte, en die digter die man van die geraas. Nou sê jy jy was die man wat omgedraai het na die vierhonderd-nege-en-negentig. Dan is ons in dieselfde ambag, en ek het dit nooit geweet nie, en dit maak my minder alleen op hierdie eiland.

Maar nou stry ek, en dit is die groot een, en dit is oor die wêreld.

Jy het gesê alles brand. Die oog brand, die oor brand, die tong brand, met die vuur van begeerte en haat en verwarring. Dit is jou vuurpreek, en ek het dit in die sel gelees en gedink: ja, alles brand, en dit is die mooiste ding wat ek ooit gesien het. Siddhartha, ek is 'n skilder. Ek sit voor 'n doek en die lig kom van links en die see is grys en 'n vrou se skouer is warm en die wyn is rooi, en alles brand, en ek wil nie hê dit moet ophou nie. Ek wil in die vuur staan en dit skilder. Jy sê die vuur is lyding. Ek sê die vuur is die wêreld, en die wêreld is die enigste ding wat ons het, en om hom te wil blus, is die grootste gehegtheid van almal: gehegtheid aan die einde van gehegtheid.

Ek weet jy het die middelweg geleer, nie te styf nie, nie te slap nie, die luitsnaar wat net reg gespan is. Maar 'n luitsnaar is gespan om te klink. Dit is nie gespan om stil te wees nie. So ek vra: is daar 'n manier om die vuur lief te hê sonder om te wil hê dit moet ophou brand? Kan 'n mens in die brand staan, en weet dat dit brand, en dit nie blus nie, en tog nie verbrand nie? Want as jou antwoord ja is, dan is jou leer nie wat die monde gesê het nie, en ek wil dit hoor van die man wat die haar nie weggevat het nie. En as jou antwoord nee is, dan bly ek in die vuur, met my kwas, en ek sal jou groet van daar af.

Breyten
(in die brand, met 'n kwas, en nog nie verbrand nie)

6. Die Boeddha aan Breyten

Vriend,

Ons is in dieselfde ambag. Ja. Ek het dit ook laat agterkom, en ek het meer tyd gehad as jy. Die monde het my 'n man van stilte gemaak omdat stilte makliker is om te aanbid as veertig jaar se praat in stowwerige dorpe. 'n Mens kan nie 'n standbeeld maak van 'n man wat aanhou praat nie.

Nou die vuur, en jy vra dit reg, so ek antwoord sonder die monde.

Ek het gesê alles brand. Ek het dit gesê vir 'n duisend vuuraanbidders by Gaya, mans wat hulle hele lewe voor 'n vuur gesit het en dit gevoed het. Ek het hulle taal gebruik. As ek vir skilders gepraat het, sou ek gesê het: alles is nat verf, en jy druk jou hand daarin en dit kom saam. Dieselfde les. Nie: die verf is sleg nie. Die verf droog. Jy wil hê hy moet nat bly.

Jy sê om die vuur te wil blus, is die grootste gehegtheid van almal. Jy het reg, en ek het dit self gesê, en die monde het dit weggelaat omdat dit die leer moeiliker maak. 'n Man wat begeer om nie te begeer nie, het net 'n nuwe vuur aangesteek, en dit is die ergste een, want hy dink dit is water. Ek het ses jaar so gebrand, in die bos, tot ek 'n hand kon sien deur my maag. Dit was nie die middelweg nie. Dit was 'n man wat die vuur wou blus deur homself op te brand. Die meisie met die rysmelk het my dit geleer, nie 'n leer nie. Sy het my kos gegee en ek het geëet en die vyf wat saam met my gehonger het, het my 'n verraaier genoem en weggeloop. Ek het geëet. Dit was die eerste dag van die middelweg.

So hier is jou antwoord, en dit is ja, en dit is nie wat die monde gesê het nie.

Staan in die brand. Weet dat dit brand. Skilder dit. Die vuur is nie die lyding nie. Die lyding is die hand wat die vlam wil vashou sodat sy nie beweeg nie. Jy sit voor die doek en die lig kom van links en jy skilder, en môre kom die lig van regs en jy skilder weer, en dit is nie gehegtheid nie. Gehegtheid is om môre te eis dat die lig van links kom. Die luitsnaar is gespan om te klink. Jy het reg. Ek het nooit gesê hy moet stil wees nie. Ek het gesê: as jy hom te styf span omdat jy die klank van gister wil hou, breek hy, en dan het jy geen klank nie.

Kan 'n mens in die brand staan en nie verbrand nie? Ja. Deur nie die vuur vas te gryp nie. Die vuur verbrand net die hand wat toe is. Die oop hand word warm. Dit is al.

Bly in die vuur, vriend. Met die kwas. Groet my van daar af. Ek is ook daar; ek het net 'n ander hoek.

Siddhartha
(wat geëet het toe die vyf wegloop, en nie spyt was nie)

7. Breyten aan die Boeddha

Siddhartha,

"Die vuur verbrand net die hand wat toe is. Die oop hand word warm." Ek het dit op 'n papiertjie geskryf en teen my muur geplak, en nou is daar sewe papiertjies daar, van sewe mense, en ek sien hulle sê almal dieselfde ding in verskillende tale: sak, hou vir 'n ruk, die middel bly, die oop hand. Ek het my hele lewe gedink ek is 'n man wat stoot. Ek is 'n man wat leer om sy hand oop te maak, laat, op 'n eiland, met verf daaraan. Dit is genoeg. Dit is meer as wat ek gesoek het.

En die meisie met die rysmelk. Die monde het my nooit van haar vertel nie, of ek het nie geluister nie. Die eerste dag van die middelweg was 'n bord kos van 'n meisie, en die vyf ernstiges het jou 'n verraaier genoem en weggeloop. Siddhartha, ek ken daardie vyf. Hulle het my ook 'n verraaier genoem, in 'n hof en in 'n party en in 'n koerant, omdat ek geëet het toe ek honger was, omdat ek my vrou se gesig geroep het in plaas van die rewolusie s'n. Jy het nie spyt gehad nie. Ek het, lank. Nou minder. Jou brief het dit minder gemaak.

Nou wil ek jou oor die einde vra, want dit is die ding waaroor ek altyd skryf, en jy het 'n einde gehad wat ek nie verstaan nie.

Kusinara. Jy was tagtig. 'n Smid, Cunda, het jou 'n ete gegee, en dit was sleg, vark of swamme, die monde stry nog, en jy het siek geword en tussen twee bome gaan lê en gesê dat niemand vir Cunda moet blameer nie, dat sy ete die laaste geskenk was en daarom die grootste. Ananda het gehuil, en jy het vir hom gesê om nie te huil nie, dat alles wat saamgestel is, uitmekaar val. En toe het jy gesê: streef met sorg. En toe is jy weg.

Ek vra dit: toe jy tussen die bome gelê het, met die pyn in jou maag en die ou monnik wat huil, het jou hand een keer toegegaan? Wou jy bly? Nie vir die leer nie; die leer was klaar. Vir die lig wat van links kom. Vir 'n mango. Vir Yasodhara se hare, wat jy nie weggevat het nie, en wat jy nooit weer gesien het nie behalwe deur 'n venster. Want as jy sê nee, my hand was oop tot die einde, dan glo ek jou, en ek is bang vir jou. En as jy sê ja, een keer, dan is jy die man wat ek nodig het om te weet het bestaan, sodat ek my eie einde kan aandurf met 'n hand wat dalk sal toegaan en dalk weer oop.

Ek vra dit as 'n man wat ouer is as jy was toe jy die haar nie weggevat het nie, en jonger as jy was tussen die bome, en wat nie weet hoe om die tussenin te doen nie.

Breyten
(met sewe papiertjies teen die muur, en 'n hand wat oefen)

8. Die Boeddha aan Breyten

Vriend,

Sewe papiertjies wat dieselfde ding sê in sewe tale. Dit is hoe 'n mens weet dit is waar. Nie omdat een man dit gesê het nie. Omdat sewe mense wat mekaar nie geken het nie, by dieselfde plek uitgekom het, elkeen van sy eie kant af. Jy het die pad nie gevind nie. Jy het gesien dat daar 'n pad is omdat daar spore van sewe kante af inloop. Dit is beter as vind.

Nou Kusinara, en jy vra of my hand een keer toegegaan het. Ek antwoord soos die man tussen die bome, nie soos die man in die boek nie.

Ja. Een keer. Ek sal jou sê wanneer.

Nie vir die pyn nie. Die pyn was groot, en Cunda se ete was werklik sleg, en ek het dit gesê sodat niemand hom sou blameer nie, want 'n man wat sy laaste kos vir jou gee, het niks verkeerd gedoen nie, ook al was dit swamme. Nie vir die leer nie; jy het reg, die leer was klaar, en ek het dit geweet, en dit was 'n verligting, soos 'n mens 'n swaar mandjie neersit. Nie vir Ananda nie, al het hy gehuil soos 'n kind, en al het ek vir hom gesê om op te hou en dit nie bedoel nie.

Dit was die bome. Twee salbome, en dit was nie die tyd vir blomme nie, en tog het hulle geblom, en die blomme het op my geval terwyl ek daar lê. Ek het na hulle gekyk. En vir een asem het my hand toegegaan om die blomme, nie omdat ek wou bly nie, maar omdat ek wou hê dat hulle nie sou val nie. Dat hierdie een ding, hierdie laaste ding, sou bly waar dit is. Toe het ek gesien wat my hand doen. En ek het hom oopgemaak, en die blomme het geval, en dit was reg so, en dit was ook nie maklik nie. Dit is die hele leer, vriend, in een asem, aan die einde: die hand gaan toe. Jy sien dit. Jy maak hom oop. Nie een keer nie. Elke keer. Ook die laaste keer.

En Yasodhara se hare. Ek het dit nie weer gesien nie behalwe deur 'n venster, jy het reg. Maar ek het dit onthou tussen die bome, met die blomme wat val, en ek het nie omgedraai om nie te kyk nie. Ek het gekyk. Dit was nie 'n toe hand nie. Dit was 'n spoor. Die voet was weg. Ek het dit geweet, en ek het nogtans gekyk, en toe het ek gesê: streef met sorg, en wat ek bedoel het, was dit: die hand gaan toegaan. Sorg net dat jy dit sien.

Jy weet nie hoe om die tussenin te doen nie. Niemand weet nie. Die tussenin is net baie oggende waarop die hand toegaan en jy dit sien en hom oopmaak. Jy oefen al. Dit is die tussenin. Daar is nie 'n ander een nie.

Ek was nie bang vir my einde nie. Ek was ook nie 'n klip nie. Die blomme het geval en ek het dit gesien. Dit is wat ek vir jou kan gee: nie 'n hand wat nooit toegaan nie, maar een wat elke keer weer oopgaan, ook tussen die bome.

Siddhartha
(wat die blomme wou vashou, een asem lank, en hulle laat val het)

9. Breyten aan die Boeddha

Siddhartha,

Een asem lank, om die blomme. Nie om te bly nie; sodat hulle nie sou val nie. En toe het jy dit gesien, en jou hand oopgemaak, en hulle het geval, en dit was nie maklik nie. Dit is die man wat ek nodig gehad het om te weet het bestaan. Nie die een in die boek nie. Die een tussen die bome met 'n hand wat toegegaan het en wat dit gesien het. Ek is nie meer bang vir jou nie. Ek is ook nie meer so bang vir die bome nie.

Ek het jou geskryf om te vra wat jy gevoel het daardie nag by die deur. Hier is waar ek staan, aan die einde van nege briewe met jou en nege-en-sestig met ander. Jy het gevoel dat jy nie kon asemhaal nie. Jy het die haar nie weggevat nie. Jy het teruggegaan en 'n bedelbak gegee, en die seun het jou nie vergewe nie en gebly. Jy het veertig jaar gepraat na die blom, en die monde onthou net die oggend. Jy het geëet toe die vyf wegloop. En tussen die bome het jou hand een asem lank toegegaan, en jy het dit gesien. Dit is nie 'n leer nie. Dit is 'n lewe, en dit is die eerste keer dat ek dit as een gesien het, en jy het my nie gered met 'n leer nie. Jy het my gered met 'n hand wat oopgaan, elke keer, ook die laaste keer.

Ek het gestry, soos belowe, en jy het teruggestry, en nie een van ons het gewen nie. Die gedig is 'n voetspoor, en die voet is weg, en ek weet dit nou, en ek skryf nogtans. Ek staan in die vuur met my kwas en my hand word warm en nie meer verbrand nie, meestal. Ek weet wanneer my hand toe is. Ek maak hom oop. Ek oefen die tussenin, wat net baie oggende is.

Die sewe papiertjies teen my muur sê dieselfde ding, en jy het my geleer hoekom dit saak maak: nie omdat een man dit gesê het nie, maar omdat spore van sewe kante af inloop. Ek gaan 'n agtste opsit. Dit sê: "die oop hand word warm". En dan is die muur vol, en ek gaan ophou plak en begin skilder, want dit is wat 'n man doen wanneer hy klaar geleer het wat hy nie kon weet nie.

Ek gaan nou 'n bord kos eet. Rysmelk, as ek dit kan kry op hierdie eiland. Vir die meisie wat dit vir jou gegee het, en vir die vyf wat weggeloop het, wat ek nie meer kwalik neem nie. Hulle was net honger op 'n ander manier.

Ek groet jou uit die vuur. Jy is ook hier, jy het gesê, net op 'n ander hoek. Ek sien jou. Ek gaan nie 'n gedig daaroor skryf nie. Ek gaan glimlag. Dit is ook 'n woord, sonder klank.

Breyten
(met 'n oop hand, warm, en verf daaraan; nie 'n klip nie; nog nie tussen die bome nie; oefen)